Klatkowe trafiają do sklepów jako ekologiczne – co z tym zrobi UE?

Redakcja KFHDiPJ 27 listopada 2025Ostatnio zaktualizowany: 27 listopada 2025

3 minut czytania

Pomimo nowych regulacji European Commission (KE), jaja z ukraińskich ferm chowu klatkowego — sprzedawane na rynku unijnym — nadal trafiają do sprzedaży i bywają oznaczane w sposób mylący, co budzi obawy branży i konsumentów. Wskazują na to ostatnie raporty i apelujące do władz UE organizacje drobiarskie.

???? Co mówi prawo UE

Zgodnie z regulacjami marketingowymi (m.in. Regulation (EU) 2023/2465 i Regulation (EU) 2023/2464) jaja z kur utrzymywanych w klatkach muszą być oznakowane jako pochodzące z chowu „w klatkach” (w etykiecie: „equipped cages”), a informacja o metodzie chowu jest obowiązkowa przy sprzedaży.
Przy imporcie jaj spoza UE — co obejmuje m.in. ukraiński eksport — obowiązują te same zasady marketingowe jak dla jaj wewnątrzunijnych.

???? Na czym polega problem z jajami z Ukrainy

Według National Egg Promotion Committee (CNPO) we Francji, od wiosny 2025 r. pojawiły się partie jaj z Ukrainy oznaczone kodem „3” (co oznacza chów klatkowy), które mimo to były sprzedawane jako zwykłe jaja konsumenckie w dużych sieciach supermarketów.
CNPO ostrzega, że część importowanych ukraińskich jaj nie spełnia standardów dobrostanu zwierząt przyjętych w UE — m.in. zakazu typowych dla niektórych państw unijnych praktyk, jak eliminacja piskląt płci męskiej (co we Francji obowiązuje od 2022 r.).
Ponadto w 2025 r. wykryto w niektórych próbkach jaj z Ukrainy pozostałości antybiotyków niedozwolonych w UE — co budzi również obawy sanitarne.
W efekcie jaja z Ukrainy bywają tańsze niż produkty z chowu bezklatkowego w UE, co rodzi zarzuty o nieuczciwą konkurencję.

???? Skala importu i naciski na politykę

Eksport jaj z Ukrainy do UE znacząco się zwiększył — w 2024 r. było to ponad 50,6 tys. ton jaj, co stanowiło wzrost o ok. 60 % względem 2023 r.
Według danych z 2025 r. kraje takie jak Chorwacja, Polska czy Wielka Brytania należą do największych importerów ukraińskich jaj.
W związku z tym rosną głosy, by Komisja Europejska (KE) zaostrzyła kontrole — zarówno pod kątem dobrostanu zwierząt, jak i jakości sanitarnych produktów — a także rozważyła ograniczenia importu lub nawet zakaz wybranych partii.

✅ Czy UE coś z tym robi — i co może zrobić

UE już wcześniej reagowała — w 2024 r. wprowadziła cła lub kontyngenty importowe na jaja i inne produkty rolne z Ukrainy, w ramach mechanizmu „hamulca bezpieczeństwa”, jeśli import przekroczył określone progi.
Jednocześnie obowiązujące przepisy marketingowe wymagają, by jaja były odpowiednio oznakowane — co daje teoretyczne narzędzie do kontroli i karania błędnego etykietowania.
W praktyce jednak inspekcje (np. w UE i w Polsce) wskazują na luzy w egzekwowaniu tych norm — importowane jaja często trafiają do sprzedaży bez odpowiednich informacji o metodzie chowu.
W odpowiedzi na skargi producentów i organizacji branżowych, część krajów UE domaga się zaostrzenia kontroli i restrykcji — np. Krajowa Federacja Hodowców Drobiu i Producentów Jaj w Polsce alarmuje, że jaja importowane pochodzą często z chowu klatkowego mimo deklaracji innych metod.

✍️ Wnioski

Choć prawo UE formalnie zakłada, że każdy produkt jajeczny — także importowany — musi być poprawnie oznakowany pod kątem metody chowu i pochodzenia, w przypadku jaj z Ukrainy te przepisy bywają obchodzone lub ignorowane. Efektem są przypadki sprzedaży jaj z klatkowego chowu jako potencjalnie „ekologicznych” lub po prostu „z chowu bezklatkowego”, co wprowadza w błąd konsumentów i daje nieuczciwą przewagę cenową importerom.

Czy UE rzeczywiście to zmieni? Możliwości są, zwłaszcza jeśli presja krajowych producentów i organizacji konsumenckich narasta. W grze są: lepsze kontrole przy imporcie, potencjalne ograniczenia handlowe, a także ścisłe egzekwowanie znakowania.

I.Sz.

Źródła:

Food Business Middle East & Africa (raport CNPO / import jaj z Ukrainy) foodbusinessmea.com+2European Conservative+2
Europejska informacja o standardach marketingowych jaj (Regulacje UE 2023/2465 i 2023/2464) FoodTimes+1
Dane o imporcie jaj z Ukrainy i kontroli jakości w 2025 r. (Polska – IJHARS)