Francja zmienia zasady monitoringu po szczepieniach przeciwko grypie ptaków

Zmiany wynikają z nowelizacji przepisów Unii Europejskiej oraz oceny dotychczasowych kampanii zwalczania choroby. Jak informuje Izba Rolnicza departamentu Dordogne, szczepienia prowadzone we Francji od października 2023 r. pomogły ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa na dużą skalę i zmniejszyć straty produkcyjne. Nie wyeliminowały jednak całkowicie ryzyka zakażeń.

Znaczenie nowych zasad jest szczególnie duże w regionach o wysokiej koncentracji produkcji kaczek. W departamencie Dordogne podczas kampanii 2024/2025 zaszczepiono około 2,4 mln tych ptaków.

Jedną z najważniejszych zmian jest przejście na nadzór uruchamiany w odpowiedzi na określone zdarzenia. Hodowcy muszą stale obserwować stada pod kątem nietypowych zmian zachowania, niewyjaśnionych objawów klinicznych oraz nagłego wzrostu śmiertelności.

W przypadku przekroczenia przyjętych progów alarmowych należy niezwłocznie powiadomić lekarza weterynarii odpowiedzialnego za gospodarstwo

Zaostrzone wymagania dotyczą gospodarstw położonych w strefach ochronnych i nadzoru wyznaczonych w związku z ogniskiem HPAI.

W tygodniach, w których nie odbywają się rutynowe wizyty lekarza weterynarii, hodowcy mają pobierać wymazy z tchawicy lub części ustnej i gardłowej od pięciu kaczek. Próbki mogą pochodzić od ptaków padłych, osłabionych lub zdrowych.

Dodatkowe badania obejmują również zakłady prowadzące przymusowe karmienie kaczek (gavage) – testy należy tam wykonywać w ciągu pierwszych pięciu dni od wstawienia ptaków.

Pobrane próbki trzeba przechowywać w temperaturze +4°C lub –20°C do czasu przekazania ich do laboratorium. Dokumentację diagnostyczną należy zachowywać przez co najmniej trzy lata.

Zmodyfikowane zasady nie znoszą aktywnego nadzoru weterynaryjnego. Za jego prowadzenie nadal odpowiadają lekarze weterynarii, a kontrole mają odbywać się co miesiąc, począwszy od 30. dnia po podaniu pierwszej dawki szczepionki.

Procedura obejmuje ocenę kliniczną stada oraz kontrolę dokumentacji w maksymalnie czterech budynkach inwentarskich. W każdym z nich należy pobrać wymazy od 15 ptaków, które padły w ciągu poprzednich 48 godzin.

W gospodarstwach posiadających więcej niż cztery budynki obowiązuje limit 60 próbek w ramach tej procedury.

W wyznaczonych strefach szczególnego ryzyka (Zones à Risque Particulier – ZRP) w gminach objętych odpowiednimi regulacjami wymagane będzie podanie trzeciej dawki przypominającej szczepionki.

Obowiązek ten wynika z instrukcji technicznej nr 2026-585. Jego celem jest utrzymanie odpowiedniego poziomu przeciwciał u ptaków w warunkach zwiększonej presji wirusa.

Francuskie państwo nadal finansuje obowiązkowy aktywny nadzór weterynaryjny. Hodowcy muszą jednak pokrywać koszty zakupu, transportu i podawania szczepionek.

Na producentach spoczywają również koszty badań laboratoryjnych związanych ze wzmocnionym nadzorem biernym w strefach objętych ograniczeniami.

Nowe zasady oznaczają zatem zmianę organizacji nadzoru nad stadami zaszczepionymi przeciwko HPAI. Dla hodowców istotne będzie przede wszystkim sprawne monitorowanie zdrowia ptaków, terminowe zgłaszanie niepokojących objawów oraz przestrzeganie dodatkowych wymogów diagnostycznych na obszarach zagrożonych.

Opracowanie na podstawie materiału „France: HPAI Vaccination: New Modalities for the 2026/2027 Campaign”, opublikowanego 23 października 2026 r., oraz informacji Izby Rolniczej departamentu Dordogne.