Grypa ptaków: jak skutecznie monitorować HPAI w szczepionych stadach?
Szczepienia mogą ograniczać objawy kliniczne i transmisję wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI), ale jednocześnie utrudniać wykrycie zakażenia. Naukowcy wskazują, że w szczepionych stadach kluczowe znaczenie może mieć ukierunkowane pobieranie próbek od padłych ptaków.
Najnowsza publikacja w „Scientific and Technical Review” Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (WOAH) analizuje wyzwania związane z nadzorem nad HPAI w stadach drobiu objętych szczepieniami.
Badanie przygotowali naukowcy z Animal and Plant Health Inspection Service (USDA APHIS), University of Minnesota oraz National Poultry Research Center należącego do Agricultural Research Service (USDA ARS).
Autorzy zwracają uwagę, że szczepienia są coraz częściej postrzegane jako uzupełnienie tradycyjnych metod zwalczania HPAI. Immunizacja ogranicza występowanie objawów klinicznych oraz zmniejsza transmisję wirusa w obrębie stad i pomiędzy stadami. Jednocześnie mniejsza ilość wirusa wydalanego przez zakażone ptaki może sprawić, że jego wykrycie będzie trudniejsze.
Naukowcy opracowali stochastyczny model transmisji HPAI w obrębie stada, który pozwolił przeanalizować skuteczność różnych metod nadzoru przy różnych poziomach odporności ptaków.
Wyniki wskazują, że ukierunkowane pobieranie próbek od padłych ptaków pozostaje bardzo czułą i skuteczną metodą wykrywania HPAI w stadach szczepionych. Metoda ta okazała się znacznie skuteczniejsza niż losowe pobieranie próbek od żywych ptaków.
Badanie wykazało również, że zwiększenie częstotliwości pobierania próbek skraca czas potrzebny do wykrycia zakażenia. Jednocześnie w momencie identyfikacji wirusa w stadzie znajduje się mniej zakażonych ptaków, co może ograniczać ryzyko przeniesienia wirusa na inne fermy.
Autorzy podkreślają, że nie istnieje jeden uniwersalny schemat nadzoru odpowiedni dla wszystkich stad. Program monitoringu powinien uwzględniać m.in. wielkość stada, tempo transmisji wirusa oraz poziom naturalnej śmiertelności.
W przypadku dużych stad konieczne jest pobieranie większej liczby próbek, aby zwiększyć prawdopodobieństwo wykrycia zakażenia wśród ptaków padających w ramach normalnej, codziennej śmiertelności.
W mniejszych stadach, w których wirus rozprzestrzenia się wolniej, skuteczność nadzoru może natomiast poprawić rozłożenie pobierania próbek na dwa kolejne dni.
Zdaniem naukowców odpowiednio zaprojektowany system nadzoru ma szczególne znaczenie w warunkach stosowania szczepień. Ograniczenie wydalania wirusa przez zaszczepione ptaki może bowiem zmniejszać skuteczność standardowych metod wykrywania zakażeń.
Optymalizacja monitoringu powinna zatem polegać na znalezieniu równowagi między szybkim wykrywaniem zakażenia a racjonalnym wykorzystaniem zasobów. Wczesna identyfikacja HPAI pozwala ograniczyć liczbę zakażonych ptaków w momencie wykrycia ogniska, a tym samym zmniejszyć ryzyko dalszego szerzenia się wirusa między gospodarstwami.
Badacze wskazują, że wraz z rosnącym znaczeniem szczepień przeciwko HPAI konieczne będzie również dostosowanie systemów nadzoru do specyfiki stad o różnym poziomie odporności.
Źródło: WOAH Scientific and Technical Review; Malladi et al. (2026)
Czy podobał Ci się nasz artykuł? Jeśli tak, zachęcamy do zapisania się do naszego newslettera.
Jeżeli masz jakieś pytania, to zachęcamy do kontaktu z nami poprzez formularz kontaktowy
Więcej o nas dowiesz się tutaj Krajowa Federacja Hodowców Drobiu i Producentów Jaj
Zdjęcia i ilustracje na licencji Freepik oraz źródeł autora artykułu.
