Nowe przepisy UE obejmą niemal dwa razy więcej ferm drobiu

Komisja Europejska zaostrza wymagania dotyczące emisji amoniaku oraz wydalania azotu i fosforu w dużych gospodarstwach drobiarskich i trzody chlewnej. Nowe przepisy, przyjęte 8 października 2026 r., będą wdrażane etapami w latach 2030–2032. Według szacunków KE liczba ferm drobiu objętych regulacjami wzrośnie z 11 004 do 21 270.

Nowe zasady wynikają z decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej C(2026) 6899, przyjętej w ramach znowelizowanej dyrektywy o emisjach przemysłowych i hodowlanych (IED 2.0). Obejmują m.in. żywienie ptaków, systemy utrzymania, zarządzanie pomiotem oraz monitorowanie emisji i strat składników pokarmowych.

Próg objęcia przepisami wynosi 300 jednostek przeliczeniowych inwentarza (LSU) dla ferm utrzymujących wyłącznie kury nioski oraz 280 LSU dla pozostałych kategorii drobiu. W przeliczeniu oznacza to około 21 400 stanowisk dla niosek, wobec 40 tys. wcześniej, a także 40 tys. stanowisk dla brojlerów, 9330 dla indyków lub 28 tys. dla kaczek.

Nowe regulacje obejmą również instalacje utrzymujące co najmniej 350 LSU trzody chlewnej oraz gospodarstwa mieszane, w których próg wynosi 380 LSU. Przewidziano wyjątki dla części gospodarstw ekologicznych i ekstensywnych utrzymujących świnie.

Limity emisji i terminy wdrożenia

Wymagania będą wprowadzane stopniowo:

• do 8 października 2030 r. – instalacje o obsadzie co najmniej 600 LSU;
• do 8 października 2031 r. – instalacje od 400 do poniżej 600 LSU;
• do 8 października 2032 r. – pozostałe gospodarstwa objęte regulacjami.

Decyzja określa maksymalne poziomy wydalania azotu i fosforu oraz emisji amoniaku z budynków inwentarskich. Wartości zależą od gatunku drobiu, systemu utrzymania i tego, czy instalacja jest nowa, czy istniejąca.

Dla brojlerów limit emisji amoniaku wynosi 0,05 kg na stanowisko rocznie w nowych obiektach i 0,07 kg w istniejących. Dla kur niosek utrzymywanych poza klatkami przewidziano odpowiednio 0,10 i 0,13 kg na stanowisko rocznie, z określonymi wyjątkami dla części istniejących systemów.

Wartości odnoszą się do rocznej obsady stanowisk, a nie do pojedynczego ptaka w każdym kolejnym cyklu produkcyjnym.

Przepisy nie narzucają jednej technologii. Wśród wskazanych rozwiązań znajdują się żywienie fazowe, obniżanie zawartości białka surowego przy zachowaniu odpowiedniego bilansu aminokwasów oraz stosowanie dopuszczonych dodatków paszowych. W budynkach możliwe będzie wykorzystanie m.in. suszenia ściółki, częstego usuwania pomiotu i systemów oczyszczania powietrza.

Zasadniczo emisje amoniaku będą monitorowane co najmniej raz w roku dla każdego budynku, a wydalanie azotu i fosforu – raz w roku dla każdej kategorii zwierząt. Oceny będzie można dokonywać na podstawie bilansu masy lub współczynników emisji, bez obowiązku bezpośrednich pomiarów.

Produkcja ekologiczna drobiu jest zwolniona z określonych limitów emisji i wydalania składników pokarmowych, ale fermy przekraczające progi nadal podlegają pozostałym wymaganiom operacyjnym.

Dla producentów oznacza to konieczność sprawdzenia wielkości instalacji w LSU, uwzględnienia ewentualnych powiązanych gospodarstw oraz oceny planowanych inwestycji. Obiekty zakwalifikowane jako nowe będą musiały spełnić odrębne, bardziej restrykcyjne wymagania. Według szacunków Komisji od 10 do 25% nowo objętych regulacjami ferm może potrzebować również zmian w systemach utrzymania.

Źródła oficjalne: Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Środowiska, 8 października 2026 r.; decyzja wykonawcza C(2026) 6899 wraz z załącznikiem i dokumentem SWD(2026) 298; dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1785.

na podstawie: