Holandia przygotowuje obowiązkowe szczepienia kur niosek przeciw grypie ptaków. Branża drobiarska widzi w nich przyszłość

Rząd Holandii rozpoczął prace nad wprowadzeniem obowiązkowych szczepień przeciw wysoce zjadliwej grypie ptaków (HPAI) na wszystkich fermach kur niosek. Inicjatywa jest odpowiedzią na utrzymującą się presję choroby, która tylko w tym roku doprowadziła do likwidacji około 2,3 mln sztuk drobiu na 45 zakażonych fermach.

Według holenderskiego Ministerstwa Rolnictwa dotychczasowe doświadczenia wskazują, że szczepienia mogą stać się skutecznym narzędziem ograniczania strat związanych z HPAI. Przeprowadzone badania terenowe wykazały, że szczepione stada znacząco zmniejszają ryzyko wystąpienia dużych ognisk choroby, a obowiązujące programy monitoringu pozwalają nadal skutecznie wykrywać ewentualne zakażenia.

Sekretarz stanu ds. rolnictwa Silvio Erkens podkreślił, że grypa ptaków pozostaje jednym z największych zagrożeń dla dobrostanu zwierząt, funkcjonowania gospodarstw oraz bezpieczeństwa żywnościowego. Jego zdaniem szczepienia mogą stanowić element długofalowej strategii ograniczania występowania wirusa, pod warunkiem zachowania akceptacji międzynarodowych partnerów handlowych.

Pierwsze efekty programu pilotażowego

W Holandii trwa obecnie pilotażowy program szczepień kur niosek. Jaja pochodzące od zaszczepionych ptaków są już sprzedawane na rynku krajowym. Jak dotąd nie odnotowano problemów handlowych związanych z ich obrotem. Holenderskie władze podkreślają, że transparentne informowanie partnerów handlowych o przebiegu programu spotkało się z pozytywnym odbiorem za granicą.

Program pilotażowy ma potrwać do końca roku, a równolegle trwają rozmowy dotyczące stworzenia planu powszechnego wdrożenia szczepień w sektorze produkcji jaj.

Handel pozostaje największym wyzwaniem

Największe obawy związane ze szczepieniami dotyczą wpływu na handel międzynarodowy. Holandia należy do największych eksporterów jaj w Europie, a wartość eksportu produktów jajecznych i konsumpcyjnych szacowana jest na około 700 mln euro rocznie.

Z tego względu holenderski rząd oraz organizacje branżowe uznają, że rozszerzenie programu szczepień musi być poprzedzone uzyskaniem akceptacji głównych partnerów handlowych oraz stworzeniem skutecznego i ekonomicznie uzasadnionego systemu nadzoru nad stadami szczepionymi.

W celu wypracowania wspólnych zasad Holandia zainicjowała międzynarodową grupę roboczą, w której uczestniczą przedstawiciele Stanów Zjednoczonych, Kanady, Francji, Wielkiej Brytanii, Komisji Europejskiej oraz Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (WOAH).

Coraz więcej krajów testuje szczepienia przeciw HPAI

Holandia nie jest jedynym państwem poszukującym nowych metod walki z grypą ptaków. Programy szczepień lub pilotażowe projekty wdrażane są obecnie m.in. we:

• Francji – od 2023 roku prowadzi szeroko zakrojony program szczepień kaczek przeciw HPAI,
• Holandii – realizowany jest pilotaż szczepień kur niosek,
• Włoszech – uruchomiono program pilotażowy obejmujący wybrane regiony produkcji drobiarskiej,
• Stanach Zjednoczonych – prowadzone są intensywne badania nad wdrożeniem szczepień w wybranych sektorach produkcji,
• Kanadzie – analizowane są możliwości wykorzystania szczepień jako elementu strategii zwalczania choroby,
• Wielkiej Brytanii – trwają prace badawcze i konsultacje dotyczące ewentualnego wykorzystania szczepionek.

Także inne kraje Unii Europejskiej obserwują wyniki prowadzonych programów i rozważają możliwość wykorzystania szczepień jako dodatkowego narzędzia bioasekuracji.

Polscy producenci również popierają pilotaże

Za ostrożnym, pilotażowym wdrażaniem szczepień przeciw HPAI opowiada się również Krajowa Federacja Hodowców Drobiu i Producentów Jaj. Organizacja wielokrotnie wskazywała, że wobec rosnącej liczby ognisk grypy ptaków oraz ogromnych strat ekonomicznych warto analizować doświadczenia państw prowadzących programy szczepień.

Federacja podkreśla jednak, że ewentualne wdrożenie szczepień w Polsce powinno odbywać się stopniowo, przy zachowaniu pełnej kontroli weterynaryjnej oraz po uzyskaniu gwarancji, że nie doprowadzi to do ograniczeń eksportowych dla polskiego drobiu i jaj. Zdaniem przedstawicieli branży szczególnie cenne mogą być programy pilotażowe pozwalające ocenić skuteczność szczepień w krajowych warunkach produkcyjnych.

Działania także wobec ludzi

Choć ryzyko przeniesienia wirusa HPAI na ludzi nadal oceniane jest jako bardzo niskie, holenderski rząd zapowiedział dodatkowe środki ostrożności. Od kolejnego sezonu grypowego osoby zawodowo narażone na kontakt z wirusem – w tym hodowcy drobiu, lekarze weterynarii i pracownicy służb zajmujących się zwierzętami – będą mogły skorzystać z bezpłatnych szczepień przeciw sezonowej grypie.

Celem tego działania nie jest bezpośrednia ochrona przed ptasią grypą, lecz ograniczenie ryzyka jednoczesnego zakażenia wirusem grypy ludzkiej i ptasiej, co mogłoby sprzyjać powstawaniu nowych wariantów wirusa.

Możliwe zmiany w strukturze produkcji

Holenderskie władze analizują również bardziej długofalowe rozwiązania, w tym ograniczenie koncentracji ferm drobiu w regionach o wysokim zagęszczeniu produkcji i dużej liczbie terenów podmokłych, które sprzyjają kontaktom z dzikim ptactwem. Trwają obecnie analizy skutków takich działań dla zdrowia publicznego, dobrostanu zwierząt oraz konkurencyjności sektora drobiarskiego.

Wyniki tych prac mają pomóc w wyznaczeniu przyszłej strategii walki z grypą ptaków w Holandii, gdzie szczepienia coraz częściej postrzegane są jako jeden z kluczowych elementów ochrony produkcji drobiarskiej.

I.Sz.

Czy podobał Ci się nasz artykuł? Jeśli tak, zachęcamy do zapisania się do naszego newslettera.

Jeżeli masz jakieś pytania, to zachęcamy do kontaktu z nami poprzez formularz kontaktowy

Więcej o nas dowiesz się tutaj Krajowa Federacja Hodowców Drobiu i Producentów Jaj

Zdjęcia i ilustracje na licencji Freepik oraz źródeł autora artykułu.