Ptasia grypa w Europie: najnowszy raport EFSA i aktualna sytuacja w Polsce

Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (European Food Safety Authority) opublikował najnowszy roczny raport dotyczący ptasiej grypy (avian influenza, AI), obejmujący dane za 2024 rok. Dokument wskazuje, że choroba nadal stanowi poważne zagrożenie dla sektora drobiarskiego w Europie, choć jej charakter i dynamika ulegają zmianom.

Czym jest ptasia grypa i dlaczego budzi niepokój?

Ptasia grypa to wysoce zakaźna choroba wirusowa wywoływana przez wirusy z rodziny Orthomyxoviridae. Wyróżnia się dwie główne formy:

• nisko zjadliwą (LPAI) – często bezobjawową lub o łagodnym przebiegu,
• wysoko zjadliwą (HPAI) – powodującą ciężkie objawy i wysoką śmiertelność wśród drobiu, szczególnie kur i indyków.

Największym zagrożeniem jest zdolność niektórych szczepów LPAI (zwłaszcza H5 i H7) do mutacji w formy wysoce patogenne. Dlatego kluczowe znaczenie ma stały monitoring i szybka reakcja służb weterynaryjnych.

Skala zjawiska w Europie

Z raportu EFSA wynika, że w 2024 roku:

• przebadano 27 739 gospodarstw drobiarskich,
• przeprowadzono 40 555 kontroli,
• pobrano ponad 218 tysięcy próbek.

System Animal Disease Information System odnotował:

• 394 ogniska HPAI w krajach UE,
• 66 ognisk w krajach spoza UE.

Choroba wystąpiła w 15 państwach unijnych, w tym m.in. w Polsce, Niemczech, Francji i Włoszech, oraz w 6 krajach poza UE, takich jak Norwegia, Turcja czy Mołdawia.

Zmieniający się charakter epidemii

Raport podkreśla, że epidemie ptasiej grypy w Europie mają coraz bardziej dynamiczny charakter. Szczególnie trudny był sezon 2021–2022, zdominowany przez szczep H5N1 – największy w historii regionu.

W latach 2022–2023 zaobserwowano:

• masowe zakażenia wśród dzikich ptaków,
• sporadyczne przypadki u ssaków (np. zwierząt futerkowych, drapieżników, a nawet zwierząt domowych).

Choć transmisja wirusa na ludzi pozostaje rzadka, eksperci zwracają uwagę na rosnącą zdolność wirusa do adaptacji międzygatunkowej.

Sytuacja w Polsce – najnowsze dane

Polska pozostaje jednym z krajów szczególnie narażonych na występowanie ptasiej grypy, ze względu na dużą skalę produkcji drobiu.

Zgodnie z najnowszymi oficjalnymi danymi Głównego Inspektoratu Weterynarii (stan na początek 2026 roku):

• w 2025 roku w Polsce potwierdzono kilkadziesiąt ognisk HPAI w stadach drobiu,
• odnotowano również liczne przypadki u dzikiego ptactwa,
• działania obejmowały likwidację stad, wyznaczanie stref zapowietrzonych i zagrożonych oraz zaostrzenie zasad bioasekuracji.

Polska konsekwentnie realizuje unijny program nadzoru, a służby weterynaryjne podkreślają, że szybkie wykrywanie ognisk i ścisłe przestrzeganie zasad bezpieczeństwa biologicznego są kluczowe dla ograniczania strat.

Wyzwania dla przyszłości

Eksperci EFSA wskazują, że przyszłe działania powinny koncentrować się na:

• intensyfikacji monitoringu dzikiego ptactwa,
• poprawie bioasekuracji w gospodarstwach,
• analizie ryzyka przenoszenia wirusa na ssaki,
• rozwoju strategii szczepień i kontroli choroby.

Ptasia grypa pozostaje jednym z najważniejszych zagrożeń dla europejskiego rolnictwa, a jej zwalczanie wymaga skoordynowanych działań na poziomie krajowym i międzynarodowym.

Źródła:

• European Food Safety Authority, Avian Influenza Annual Report 2024, EFSA Journal (2025), doi:10.2903/j.efsa.2025.9761
• Główny Inspektorat Weterynarii – komunikaty dotyczące HPAI w Polsce (2025–2026)

Czy podobał Ci się nasz artykuł? Jeśli tak, zachęcamy do zapisania się do naszego newslettera.

Jeżeli masz jakieś pytania, to zachęcamy do kontaktu z nami poprzez formularz kontaktowy

Więcej o nas dowiesz się tutaj Krajowa Federacja Hodowców Drobiu i Producentów Jaj

Zdjęcia i ilustracje na licencji Freepik oraz źródeł autora artykułu.