Import jaj z Ukrainy rośnie. Wielkopolska Izba Rolnicza apeluje o pilne działania
Polski rynek jaj coraz mocniej odczuwa konkurencję ze strony dostaw z Ukrainy. Wielkopolska Izba Rolnicza zwraca uwagę na gwałtowny wzrost importu i ostrzega przed narastającą presją cenową na krajowych producentów. Samorząd rolniczy domaga się działań na poziomie krajowym i unijnym, w tym zaostrzenia kontroli oraz stosowania zasady wzajemności wobec produktów spoza UE.
Wielkopolska Izba Rolnicza wskazuje, że jednym z najpoważniejszych wyzwań dla unijnych producentów jaj jest rosnąca obecność Ukrainy na rynku europejskim. Zjawisko to nasila się od 2022 r., a skala importu w ostatnich latach wyraźnie wzrosła.
Według danych przywołanych przez WIR w 2024 r. do Polski sprowadzono z Ukrainy około 5,6 tys. ton jaj, natomiast w 2025 r. było to już około 10 tys. ton. Izba wskazuje, że oznacza to wzrost o ponad 75 proc.
Jednocześnie Polska pozostaje krajem o dużym potencjale produkcyjnym i nadal wytwarza więcej jaj, niż wynosi krajowe zapotrzebowanie. Jest także jednym z unijnych liderów eksportu tego produktu. W ocenie WIR rodzi to pytanie o przyczyny dalszego wzrostu importu, mimo znaczącej krajowej produkcji.
Zdaniem Wielkopolskiej Izby Rolniczej rosnący import wywiera coraz większą presję na krajowy rynek. WIR określa sytuację polskiego sektora drobiarskiego jako część szerszego kryzysu strukturalnego, którego jednym z elementów jest napływ tańszych surowców z Ukrainy.
Izba zwraca przy tym uwagę na różnice w warunkach prowadzenia produkcji. Polscy producenci funkcjonują w ramach unijnego systemu regulacyjnego, który wiąże się m.in. z kosztownymi inwestycjami dotyczącymi wymogów środowiskowych, dobrostanu zwierząt oraz bezpieczeństwa produkcji.
W przypadku sektora jaj szczególnie istotnym obciążeniem są inwestycje związane z dostosowaniem ferm do zmian systemów utrzymania kur. WIR wskazuje również na koszty wynikające z unijnych wymogów sanitarnych i środowiskowych.
Problemem — w ocenie Izby — jest sytuacja, w której krajowi producenci ponoszą koszty dostosowania do coraz bardziej wymagających regulacji, podczas gdy na wspólny rynek trafiają produkty pochodzące z systemów produkcji funkcjonujących w innych warunkach.
WIR podkreśla, że problemu nie należy rozpatrywać wyłącznie w kategoriach wielkości importu. Istotne są również zasady, na jakich produkty spoza UE konkurują z produkcją unijną.
Izba wskazuje na ukraińskich producentów i duże gospodarstwa rolne, które mogą korzystać z innych warunków kosztowych niż producenci działający w Unii Europejskiej. Zdaniem WIR może to prowadzić do sytuacji, w której cena produktu importowanego jest trudna do osiągnięcia przez krajowe fermy bez dalszego ograniczania marży.
W konsekwencji presja cenowa może być szczególnie dotkliwa dla gospodarstw, które wcześniej poniosły wysokie nakłady inwestycyjne związane z dostosowaniem produkcji do unijnych regulacji.
W swoim stanowisku Wielkopolska Izba Rolnicza odnosi się również do kwestii jakości i prawidłowego oznakowania importowanych jaj.
Izba wskazuje na przypadki zatrzymywania przez IJHARS partii jaj na granicy, m.in. w związku z brakiem wymaganych oznaczeń oraz nieprawidłowościami dotyczącymi deklarowanej metody chowu. W ocenie WIR pokazuje to, że konieczne jest skuteczne kontrolowanie importowanych produktów i zapewnienie pełnej transparentności dla odbiorców.
Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy sposób utrzymania kur staje się coraz ważniejszym elementem konkurencji na rynku jaj, a konsumenci i sieci handlowe zwracają uwagę na deklarowany system produkcji.
Jednym z najważniejszych postulatów WIR jest zastosowanie tzw. klauzul wzajemności (Mirror Clauses).
W praktyce oznaczałoby to, że produkty importowane spoza Unii Europejskiej powinny być wytwarzane z zachowaniem standardów odpowiadających tym, które obowiązują producentów unijnych.
Dla sektora jaj oznaczałoby to próbę ograniczenia przewagi konkurencyjnej wynikającej z niższych kosztów produkcji poza UE, jeżeli są one związane z odmiennymi wymaganiami dotyczącymi m.in. dobrostanu zwierząt, środowiska czy bezpieczeństwa produkcji.
WIR postuluje również bezwzględne kontrolowanie każdej partii jaj pod kątem obowiązujących zasad znakowania, w tym nowych wymogów dotyczących znakowania jaj bezpośrednio na fermach.
Izba chce interwencji rządu i działań na poziomie UE
Wielkopolska Izba Rolnicza zwróciła się do Krajowej Rady Izb Rolniczych o wystąpienie do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie podjęcia pilnych działań na poziomie krajowym i unijnym.
Postulaty obejmują ograniczenie napływu jaj i produktów mlecznych z Ukrainy, zaostrzenie kontroli granicznych oraz obronę rozwiązań chroniących krajowy rynek przed nadmierną liberalizacją handlu.
WIR oczekuje również, że Ministerstwo Rolnictwa będzie zabiegało o stosowanie zasady wzajemności wobec produktów spoza UE. W ocenie Izby jest to jeden z warunków zapewnienia bardziej wyrównanych warunków konkurencji pomiędzy producentami unijnymi a dostawcami z państw trzecich.
Polska branża jaj stoi przed ważnym wyzwaniem
Rosnący import z Ukrainy pojawia się w momencie, gdy polska branża jaj ponosi wysokie koszty inwestycji i dostosowania produkcji do zmieniających się wymagań.
Z jednej strony Polska pozostaje jednym z najważniejszych producentów jaj w Unii Europejskiej i dysponuje znaczącym potencjałem eksportowym. Z drugiej — krajowi producenci muszą konkurować z importem, który według danych przywołanych przez WIR w ciągu jednego roku zwiększył się z 5,6 tys. do 10 tys. ton.
Dla producentów oznacza to przede wszystkim rosnącą presję na ceny i marże. Dalszy rozwój sytuacji będzie zależał zarówno od skali importu, jak i od polityki handlowej UE wobec Ukrainy, skuteczności kontroli granicznych oraz ewentualnego wprowadzenia mechanizmów zapewniających większą wzajemność standardów produkcyjnych.
Wielkopolska Izba Rolnicza przekonuje, że problem wymaga działań nie tylko na poziomie krajowym, ale przede wszystkim w ramach wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej.
I.Sz. na podstawie materiału
Wielkopolskiej Izby Rolniczej
Czy podobał Ci się nasz artykuł? Jeśli tak, zachęcamy do zapisania się do naszego newslettera.
Jeżeli masz jakieś pytania, to zachęcamy do kontaktu z nami poprzez formularz kontaktowy
Więcej o nas dowiesz się tutaj Krajowa Federacja Hodowców Drobiu i Producentów Jaj
Zdjęcia i ilustracje na licencji Freepik oraz źródeł autora artykułu.
