Ekspansja ukraińskich koncernów drobiarskich w Europie Środkowo-Wschodniej coraz częściej spotyka się z oporem społecznym i napięciami politycznymi. Protesty wybuchły w Chorwacji, a spór handlowy narasta między Ukrainą a Mołdawią.
Megaferma w Sisaku dzieli Chorwatów
Jak informuje portal Europejska Prawda, w Chorwacji nasilają się protesty przeciwko planom budowy ogromnego kompleksu drobiarskiego w strefie przemysłowej Sisaku. Za inwestycją stoją ukraiński biznesmen Andrij Matuka oraz powiązane z nim spółki Renaissance Capital i Premium Chicken Company.
Projekt zakłada budowę 18 wielkotowarowych kurników, wytwórni pasz, wylęgarni piskląt, dużej ubojni oraz zakładu przetwórstwa. Według zgłoszenia zakład miałby produkować ok. 100 mln kurczaków rocznie – to dwukrotnie więcej niż obecna całkowita produkcja drobiu w Chorwacji.
Wartość inwestycji szacowana jest na ponad 600 mln euro. Inwestor deklaruje utworzenie od 2,5 do 3,5 tys. miejsc pracy oraz wdrożenie „najbardziej zaawansowanych technologii na świecie”, które mają zagwarantować zerowy wpływ na środowisko.
Aktor na czele protestu
Sprzeciw lokalnej społeczności szybko przybrał masowy charakter. W regionie odbyło się już kilka dużych demonstracji. Na czele komitetu protestacyjnego „Ludzie nie chcą żyć na śmietniku” stanął hollywoodzki aktor chorwackiego pochodzenia Goran Višnjić, znany m.in. z serialu Ostry dyżur.
W nagranym wideoapel u aktor ostrzega przed „ekobombą”, która – jego zdaniem – zagrozi przyszłości regionu. Protestujący wskazują na planowaną wycinkę ponad 18 hektarów lasów, istotnych dla naturalnej ochrony przeciwpowodziowej. Obawy budzi także zapotrzebowanie inwestycji na wodę – do 4 tys. metrów sześciennych dziennie – co według mieszkańców może zagrozić dostawom dla okolicznych wsi. Pojawiają się również argumenty dotyczące fetoru oraz ryzyka zanieczyszczenia rzeki Sawy.
Burmistrz Sisaka Domagoj Orlić zapowiedział, że nie wyda pozwolenia na budowę, argumentując, iż projekt nie jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania. Chorwacki rząd dotychczas określał inwestycję jako strategiczną dla regionu, podkreślając znaczenie nowych miejsc pracy. Minister rolnictwa David Vlaicic zaznaczył jednak, że choć Chorwacja nie jest samowystarczalna w produkcji kurczaka, każda inwestycja musi być zgodna z prawem.
MHP i kolejne plany w Chorwacji
To nie jedyny projekt ukraińskich holdingów w tym kraju. W 2025 r. właściciel koncernu MHP, Jurij Kosiuk, ogłosił plany budowy 100 kurników o łącznej produkcji 25 mln kurczaków rocznie. Informacje o tej inwestycji również wywołały dyskusję o skali uprzemysłowienia produkcji drobiu i jej wpływie na środowisko.
Spór handlowy z Mołdawią
Napięcia wokół ukraińskiego drobiu nie ograniczają się do Chorwacji. 26 stycznia br. Mołdawia poinformowała Światowa Organizacja Handlu o wprowadzeniu tymczasowego zakazu importu ukraińskiego mięsa drobiowego i pasz. Jako powód wskazano wykrycie metronidazolu w partiach kurczaków, jaj i paszy.
Ukraińska branża drobiarska uznała embargo za nieproporcjonalne i motywowane ochroną własnego rynku. Federacja Pracodawców Ukrainy wezwała rząd w Kijowie do ograniczenia importu mołdawskiego wina jako odpowiedzi odwetowej oraz do uruchomienia mechanizmów rozstrzygania sporów w ramach WTO.
Według branży wcześniejsze próby przekonania Kiszyniowa do zniesienia zakazu – w zamian za wzmocnienie kontroli eksportu po stronie ukraińskich służb – nie przyniosły rezultatu.
Ekspansja pod presją społeczną
Przykłady z Chorwacji i Mołdawii pokazują, że dynamiczna ekspansja ukraińskich koncernów drobiarskich – napędzana skalą produkcji i konkurencyjnością cenową – coraz częściej zderza się z obawami o środowisko, bezpieczeństwo żywności oraz interesy lokalnych producentów.
W efekcie inwestycje, które z perspektywy rządów mogą oznaczać miejsca pracy i wzrost gospodarczy, stają się zarzewiem sporów społecznych i międzynarodowych napięć handlowych.
Źródło: Europejska Prawda, Bałkański Obserwator, Latifundist, Farmer.pl
Czy podobał Ci się nasz artykuł? Jeśli tak, zachęcamy do zapisania się do naszego newslettera.
Jeżeli masz jakieś pytania, to zachęcamy do kontaktu z nami poprzez formularz kontaktowy
Więcej o nas dowiesz się tutaj Krajowa Federacja Hodowców Drobiu i Producentów Jaj
Zdjęcia i ilustracje na licencji Freepik oraz źródeł autora artykułu.
