Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) przedstawiło ambitny, kompleksowy plan mający na celu wprowadzenie szczepień przeciwko wysoce zjadliwej grypie ptaków (HPAI) w amerykańskiej branży drobiarskiej. To odpowiedź na kryzys, który od 2022 roku już spowodował uboje ponad 166 milionów ptaków i doprowadził do rekordowych cen jaj .
Tło kryzysu
Fala epidemii H5N1 w USA trwa od 2022 roku. Wirus zbiera ogromne żniwo: ponad 166 mln ptaków padło z powodu zakażeń, co skutkowało gwałtownymi wzrostami cen jaj – sięgającymi wzrostu o 53% w 2024 oraz prognozowaną kolejną falą w 2025 roku . Wzrosty cen zmusiły USDA do podjęcia działań: masowe uboje, ograniczenia w eksporcie i przyspieszenie importu jaj ze Stanów Zjednoczonych, Meksyku, Brazylii, Turcji i Korei Południowej .
Strategia pięciu filarów USDA
Sekretarz rolnictwa Brooke Rollins ogłosiła strategię składającą się z pięciu kluczowych elementów:
-
Bioasekuracja – do 500 mln USD
USDA przeznaczy pół miliarda dolarów na audyty i poprawę bioasekuracji, zwłaszcza w fermach niosek. Pomoc obejmie darmowe inspekcje oraz refundację do 75% kosztów zabezpieczeń . -
Wsparcie finansowe – do 400 mln USD
Fundusz wypłaci rekompensaty fermom dotkniętym ubojami HPAI oraz ułatwi szybki powrót do produkcji po zakończeniu przypadków zakażeń . -
Badania nad szczepionkami i terapiami – do 100 mln USD
Na rozwój, testowanie i optymalizację szczepionek, diagnostyki i terapii USDA przekazało sto milionów dolarów. Z tej puli część to warunkowe licencje, już przyznane producentowi Zoetis (np. szczepionka H5N2), oraz granty dla instytucji naukowych i firm . -
Ograniczenie regulacji
USDA zmniejsza liczbę wymaganych procedur (np. skracanie procesu rejestracji), by ułatwić produkcję i dystrybucję. -
Import jaj jako tymczasowe rozwiązanie
Wznowienie importu jaj ma stabilizować krajowy rynek przy jednoczesnym zachowaniu standardów bezpieczeństwa żywności .
Szczepienia – podzielone głosy branży
Program szczepień zakłada podawanie narybkowi kolejnych dawek wraz z regularnym testowaniem stad – w przypadku wykrycia zakażenia, ptaki nadal muszą być uśmiercone, co ma zapewnić utrzymanie eksportu .
-
Zwolennicy – hodowcy jaj i indyków argumentują, że szczepienia chronią stada i pomagają stabilizować ceny. United Egg Producers popierają model z kontrolą stada i ubojami, gdy zajdzie potrzeba .
-
Opozycja – producenci brojlerów przestrzegają, że wprowadzenie szczepień może skutkować zakazami eksportu przez partnerów handlowych, którzy obawiają się ukrytych zakażeń. National Chicken Council opowiada się za utrzymaniem eksportu bez korzystania ze szczepionek.
Wyzwania techniczne i handlowe
Szczepionka to nie panaceum. W USA dostępne są cztery licencjonowane preparaty (H5N1, H5N3, H5N9, H5N2), ale żaden nie pokrywa najnowszej mutacji clade 2.3.4.4b . Sama aplikacja szczepionki – wielokrotna iniekcja na setki milionów ptaków – stanowi ogromne obciążenie pracy.
Perspektywy i harmonogram
Do lipca USDA planuje sfinalizowanie planu wdrożenia szczepień, uwzględniając konsultacje z partnerami handlowymi, stanami, producentami i służbami zdrowia. Program ma mieć pilotażowy charakter i obejmować głównie fermy niosek. Dzięki mechanizmowi DIVA (Differentiate Infected from Vaccinated Animals) możliwa będzie odróżnienie zwierząt szczepionych od zakażonych.
Znaczenie dla konsumentów i rynku
Realnym efektem planu ma być stopniowe obniżenie cen jaj i przywrócenie stabilności podaży na rynku krajowym. USDA przewiduje spadek cen w ciągu najbliższych sześciu miesięcy, ale pełny sukces zależy od skutecznego wdrożenia bioasekuracji i szczepień .
Podsumowanie
USDA stawia na szczepienia jako element ochrony stada i utrzymania łańcuchów dostaw, ale mierzy się z wyzwaniami: skutecznością preparatów, logistyką i ryzykiem handlowym. Zrównoważenie interesów producentów jaj i mięsa, ochrona konsumentów oraz utrzymanie eksportu to klucz do powodzenia programu. Najbliższe miesiące będą decydujące – USDA stara się wykorzystać moment, gdy liczba ognisk sezonowych spada, by wprowadzić szczepienia krok po kroku .
Źródła:
– Farmer.pl: „USA: kompleksowy plan szczepień drobiu przeciwko ptasiej grypie” farmer.pl+9farmer.pl+9farmer.pl+9
– Reuters: „USDA develops potential plan to vaccinate poultry for bird flu” (20 VI 2025) washingtonpost.com+4reuters.com+4fb.org+4
– USDA press – „Secretary Rollins Provides Update on Bird Flu Strategy…” (26 VI 2025) wired.com+4usda.gov+4aphis.usda.gov+4
– CIDRAP, PPR oraz The Guardian – o pięciostopniowej strategii USDA i wyzwaniach en.wikipedia.org+2cidrap.umn.edu+2ppr.pl+2
– The Guardian i Wired – o ryzyku szczepień i skutkach handlowych
Czy podobał Ci się nasz artykuł? Jeśli tak, zachęcamy do zapisania się do naszego newslettera.
Jeżeli masz jakieś pytania, to zachęcamy do kontaktu z nami poprzez formularz kontaktowy
Więcej o nas dowiesz się tutaj Krajowa Federacja Hodowców Drobiu i Producentów Jaj
Zdjęcia i ilustracje na licencji Freepik oraz źródeł autora artykułu.
